ده گفته از شاهنامه از دانشمندان برجسته جهان منتشر شد – خبرگزاری مهر ایران و جهان



به گزارش خبرنگار مهر، انتشار کتاب تاریخ ایران «ده هدیه در شاهنامه فردوسی» نوشته جمعی از نویسندگان از جمله فرانکلین لوئیس، چارلز ملویل، الگ گرابار، دیک دیویس و… با ترجمه فهمیه شکیبا (عضو فرهنگستان). کارکنان دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان) و علیرضا مهدی نژاد را با شمارگان ۱۰۰۰ نسخه، ۳۳۲ صفحه و قیمت ۱۴۰ هزار تومان منتشر کرد.

مقالات کتاب شامل عناوین زیر است: «شاهنامه فردوسی یکی از آثار «ادبیات جهان»، «رشیدالدین و شاهنامه»، «چرا شاهنامه مصور شد؟»، «شاهنامه: بین سامان‌ها و شاهنامه» غزنویان، «مشکل منابع فردوسی»، «دین در شاهنامه»، «اخلاق جنگ و صلح در شاهنامه فردوسی»، «مرگ شاهان: هویت گروهی و «تراژدی نژاد» در شاهنامه فردوسی، «مار و جادو: انسانیت، جنسیت و نیروهای اهریمنی در شاهنامه فردوسی» و «کهن الگوی فریبکار در شاهنامه».

این کتاب مجموعه ای از ده مقاله درباره شاهنامه فردوسی است که در آن به برخی مفاهیم و مضامین ادبی، تاریخی، مذهبی، هنری، داستانی، مذهبی و اجتماعی در حماسه ملی ایران پرداخته شده است. مقالات منتخب توسط برجسته‌ترین اساتید و پژوهشگرانی که اغلب غربی‌ها و گاه ایرانی‌هایی هستند که در غرب تحصیل کرده‌اند و در زمینه‌های ادبیات فارسی، تاریخ، ایران‌شناسی و معارف اسلامی صاحب نظر هستند، نوشته شده‌اند. بنابراین مقالات دارای اعتبار علمی و نکات جدید و قابل توجه می باشد. از آنجایی که این آثار تا کنون با هم و با دقت ترجمه نشده اند و تنها ترجمه چند مقاله در دسترس است، مترجمان این اثر سعی کرده اند ترجمه دقیقی از این مقالات ارائه کنند که اکثر آنها در مجله مطالعات ایران در سال ۱۳۹۴ به چاپ رسیده است. ۲۰۱۰ و ۲۰۱۵. آن را به کار علاقه مندان به ویژه شاهنامه پژوهان در آینده پژوهی بدهید.

در کتاب اول، پنج مقاله به بررسی و تحلیل کلی موضوع شاهنامه، سپس پنج مقاله مربوط به مفاهیم دین، جنگ و صلح، اخلاق، مرگ، نیروهای اهریمنی و فریبکاران در شاهنامه آمده است. ترجمه شده است.

مقاله «شاهنامه فردوسی یکی از آثار ادبیات جهان است» مقدمه فرانکلین لوئیس درباره شاهنامه فردوسی در ویژه نامه ایران شناسی است. لوئیس دانشیار زبان و ادبیات فارسی در گروه زبان‌ها و تمدن‌های خاور نزدیک در دانشگاه شیکاگو است. او در این مقاله جایگاه کار فردوسی را در میان دیگر آثار کلاسیک جهان نشان داد و به درستی شاهنامه را «شاهکار ادبیات جهان» نامید. به گفته وی، آثار کلاسیک نشان دهنده نبوغ ملی جامعه بوده و عمدتاً در سرودن آنها جدیت و هدف والایی بوده است. اما وظیفه یک منتقد فرهیخته معرفی اثری ماندگار و جهانی است که بتواند مردم را به هیجان آورد، روحیه انسان را تقویت کند و آنها را گرد هم آورد، مطالب را به صورت معقول و منطقی و فارغ از هرگونه تعصب و به دور از توهم و سردرگمی بیان کند. برود اهمیت کار لوئیس در این است که خواننده با تحقیقات قدیم و جدید درباره شاهنامه، ترجمه های شاهنامه به زبان های مختلف و دیدگاه غربی ها درباره این حماسه ملی که لوئیس آن را حماسه ای جهانی می داند آشنا می شود. .

مقاله «رشیدالدین و شاهنامه» توسط چارلز ملویل، استاد تاریخ ایران در دانشکده مطالعات خاورمیانه و آسیا در کمبریج و مدیر مؤسسه مطالعات ایرانی بریتانیا نوشته شده است. وی یکی از ویراستاران جلد هفتم تاریخ ایران کمبریج و جلد دهم تاریخ ادبیات ایران بود. تحقیقات او بیشتر در زمینه تاریخ ایران و تاریخ نگاری قرون وسطی، به ویژه عصر مغول و صفوی (قرن ۱۳ تا ۱۷)، مطالعات متون بصری نسخه های خطی ایران، به ویژه شاهنامه فردوسی و گاهشماری ایران است. مقاله او در سال ۲۰۱۶ در مجله انجمن سلطنتی آسیایی منتشر شد. وی در اینجا به روایات مربوط به تاریخ پیشدادیان، به ویژه نسخه تصحیح شده اخیر جامع التواریخ رشیدالدین پرداخته و آن را با نسخه فارسی تاریخ بلعمیس و نظام التواریخ قاضی بیضاوی; نتایج این تحقیق نشان می دهد که رشیدالدین در این قسمت از کتاب خود بر پیام های آموزنده فردوسی، عدالت و دستاوردهای نخستین شاهان تأکید می کند نه بر داستان های شاهنامه. به نظر می رسد مورخان پس از رشیدالدین بیشتر جنبه های ادبی شاهنامه را در آثار خود منعکس کرده اند.

مقاله «چرا شاهنامه مصور شد؟ از Alg Grabar است. او استاد ممتاز مؤسسه هنرهای اسلامی آقاخان در دانشگاه هاروارد و دانشکده مطالعات تاریخی در مؤسسه مطالعات مدرن در پرینستون بود و در اصل استاد هنر در دانشگاه هاروارد و یک مورخ هنر و باستان شناس بود. تخصص اصلی او در تاریخ هنر اسلامی و هنر ایرانی بود و در اروپا، آمریکا و خاورمیانه در زمینه‌های مربوط به فرهنگ شرق، تاریخ قرون وسطی، تاریخ هنر، زبان‌ها و ادبیات شرقی تحصیل کرد. در این مقاله به چگونگی قدمت تصاویر شاهنامه به حدود سیصد سال پس از خلق متن پرداخته شده است. او کوشیده است راه های احتمالی این ناهمگونی را معرفی کند و راه حل آن را در پیامدهای اجتماعی و عقیدتی حکومت مغول یا ویژگی های فرهنگ مدنی آن بیابد.

مقاله «شاهنامه: بین سامانیان و غزنویان» نوشته غزل دبیری است که دکترای خود را در ایران شناسی از دانشگاه UCLA دریافت کرده و اکنون مدرس و رئیس برنامه درسی زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه کلمبیا است. تحقیقات اصلی او در ادبیات کهن فارسی و عربی است. وی در این مقاله به بررسی ساختار داستان داستانی سامانیان از پذیرش اولیه شاهنامه و مقایسه آن با شاهنامه و پیشینه تاریخی و حماسه های داستانی پس از آن پرداخته است. او معتقد است که هدف، محتوا و کارکرد شاهنامه با تاریخ و اشعار دهه های قبل و بعد از آن متفاوت است. همین عامل باعث شده تا استقبال و محبوبیت شاهنامه توسط برخی از پادشاهان به تاخیر بیفتد.

مقاله‌های «مشکل منابع فردوسی» و «دین در شاهنامه» نوشته دیک دیویس، نویسنده، شاعر و مترجم برجسته انگلیسی و استاد بازنشسته در گروه زبان‌ها و فرهنگ‌های خاور نزدیک در دانشگاه ایالتی اوهایو است. او که فارغ التحصیل رشته ادبیات انگلیسی از دانشگاه کمبریج و دانشجوی دکترای ادبیات فارسی از دانشگاه منچستر است، اکنون در دانشگاه اوهایو به تدریس ادبیات فارسی می پردازد. او علاوه بر تدریس، به‌عنوان نویسنده و مترجم آثار ادبی بسیاری از خود به جای گذاشت و مقالات، کتاب‌ها و ترجمه‌های زیادی در ادبیات فارسی نوشت (درباره شاهنامه، رباعیات خیام، آثار عطار نیشابوری، داستان‌های عاشقانه ایرانی کهن و ویس و رامین). یخ. در اینجا دو مقاله از او به فارسی ترجمه شده است: «مشکل مصادر فردوسی» قبلاً ترجمه شده و سپس نقدی بر آن نوشته شده است.

مترجمان اثر حاضر به ترجمه قبلی دسترسی نداشتند، اما به دلیل اهمیت محتوا و معرفی منابع فردوسی، این اثر دوباره ترجمه شد. در این مقاله به منابع اصلی فردوسی در سرایش شاهنامه پرداخته شده است و گفته شده است که قسمت افسانه ای حماسه فردوسی تا ظهور ساسانیان احتمالاً از اشعار شفاهی نشأت گرفته است نه منابع مکتوب و فقط بخشی از آن. مربوط به ساسانیان برگرفته از منابع مکتوب; دیویس در مقاله «دین در شاهنامه» نیز به این موضوع پرداخته است که چرا فردوسی شاهنامه را با اشاره ای اندک به آفرینش جهان آغاز کرده و با داستان زرتشت آغاز نکرده و حتی بحث آفرینش و تاریخ بشر را از آن در نظر نگرفته است. دیدگاه قرآنی آن فردوسی در بخش‌های بعدی پیشینه دینی ایران را پیش از اسلام توصیف کرد، اما با کم‌اهمیت جلوه دادن درگیری‌های مذهبی در تاریخ ایران، از شروع شاهنامه با داستان تغییر مذهب گشتاسپ به دین زرتشت اجتناب کرد. دیویس در این مقاله به نقش خدا و عدل الهی در شاهنامه پرداخته است.

مقاله «اخلاق جنگ و صلح در شاهنامه فردوسی» نوشته محمدجعفر امیرمهلتی، محقق، استاد دانشگاه و دیپلمات سابق ایرانی است که دکترای مطالعات اسلامی را از دانشگاه مک گیل دریافت کرده و در دانشگاه‌های کلمبیا، پرینستون، ییل و جورج تاون در این زمینه تدریس کرده است. جهان اسلام و در سال ۲۰۰۴ فلوشیپ مطالعات ایران را از دانشگاه هاروارد دریافت کرد. وی در سال ۱۹۸۹ سفیر ایران در سازمان ملل بود و نقش مهمی در مذاکرات پایان دادن به جنگ ایران و عراق داشت. در این مقاله، اخلاق جنگ و صلح در شاهنامه بررسی و تعیین شده است، سهم ایرانیان در ادبیات جهان و شیوه سازش آنان در تاریخ ریشه در سنت ایرانی اسلامی آنان داشت.

مقاله «مرگ پادشاهان: هویت گروهی و تراژدی «نژاد» در شاهنامه فردوسی نوشته ادموند هیز، دکتری. در دانشگاه شیکاگو در گروه زبان‌ها، فرهنگ‌ها و تمدن‌های خاور نزدیک؛ وی در این مقاله تاکید می کند که شاهنامه بیانگر هویت اعیان و اشراف دهقان است زیرا فردوسی خود از طبقه زمین داران خراسان بوده و با تجدید تاریخ و ادبیات ایران پیش از اسلام سعی در احیای هویت قومی دهقانان داشته است. . . در این مقاله به بررسی دوران سلطنت و مرگ آخرین پادشاه ساسانی، یزدگرد سوم که در آخرین قسمت شاهنامه آمده است، به بررسی تحول از دوره شاهان ایرانی به دوره اسلامی و دوره ای پرداخته شده است. فردوسی برای درک بهتر فاجعه نژاد در دوران دگرگونی از قبل از اسلام به عنوان دوره اسلامی زندگی کرد.

مقاله «مار و جادو: انسانیت، جنسیت و نیروهای اهریمنی در شاهنامه فردوسی» نوشته لوری پیرس، دکتری. در زبان و ادبیات فارسی از گروه فرهنگ و زبان های خاور نزدیک دانشگاه شیکاگو. در این مقاله به بررسی نقش نیروهای اهریمنی در شاهنامه پرداخته شده است. یکی از جالب ترین داستان ها در این زمینه، داستان ضحاک و مارهایی است که بر دوش او روییده اند و فرمانروای این سرزمین شدند. ضحاک و مارهایش شکل جسمانی دارند، اما موجودات اهریمنی همیشه مادی نیستند و بدن ندارند و بیشتر به صورت نیروهای وسوسه انگیز ظاهر می شوند. در این مقاله رابطه انسان با موجودات اهریمنی، نحوه شخصیت پردازی شیطانی به صورت تبعیض آمیز بررسی و گفته شده است، زن و مرد از نظر توانایی در برخورد با نیروهای اهریمنی در شاهنامه متفاوت عمل می کنند و فریب شیاطین را می خورند. به روش های مختلف که تصویر را نشان می دهد. شری پیچیده و چند لایه است که در سراسر شاهنامه به چشم می خورد.

مقاله «کهن الگوی فریبکار در شاهنامه» توسط سباستین دن اوجیل، دانشجوی کارشناسی ارشد نظریه ادبی، مطالعات فارسی و فلسفه در دانشگاه لیدن هلند نوشته شده است. زمینه های تحقیقاتی وی اسطوره شناسی تطبیقی ​​و فلسفه آلمانی است و عمده فعالیت تخصصی وی در حال حاضر اسطوره مانی و مطالعات هانس یونس فیلسوف آلمانی است. این مقاله به این سوال پاسخ می دهد که آیا چیزی به نام کهن الگوی فریبکار در شاهنامه وجود دارد؟ از آنجایی که کهن الگو در مطالعات یونگ مفهومی روانشناختی است، نویسنده به تحلیل داستان اکواندیو در شاهنامه و بررسی الگوی حیله گر در فرهنگ ایرانی پرداخته است.