روایت ایرانی برگرفته از قرآن است و فضایل محور درگیری های آن است – خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان



به گزارش خبرگزاری مهر، نشست «در جستجوی روایت ایرانی» با حضور محمد رودگر نویسنده و پژوهشگر ادبی در تالار صفارزاده حوزه هنری برگزار شد.

رودگر با تاکید بر اینکه روایت موضوع بسیار مهمی است چرا که الهام بخش وقایع بسیار علمی و منطقی است که تنها با علت و معلول در کنار هم قرار می گیرد و آن را با یک احساس شاعرانه پیوند می زند، گفت: روایت، چینش رویدادها است. روایت بالاتر از داستان است. در تعریف امروزی از تاریخ، کلمه ای روایی وجود ندارد، اما کسی که می خواهد اثر هنری بسازد باید به روایت توجه کند تا اثری جذاب برای خواندن خلق کند.

این پژوهشگر دلیل جذابیت کتاب‌های عبدالحسین زرین‌کوب را جذب گزاره‌های تاریخی فلسفی دانست و افزود: زرین‌کوب در آثار خود بسیار به زبان و نثر روایت توجه داشته است. آقای. نفیسی نیز در آثارش چنین ویژگی هایی داشت زیرا روایت را می شناخت و همین باعث درخشش آثارش شده است.

وی با اشاره به نگارش کتاب «خانه تاجدار» درباره آقامحمدخان قاجار توسط یک نویسنده خارجی گفت: نویسنده با اینکه داستان را تحریف کرده اما داستان جالبی نوشته است که در بسیاری از کتابخانه های پدران ما وجود داشته و دارد. افکار عمومی ایران را درگیر کرد.»

نویسنده کتاب دخیل هفتم کاربرد روایت را تشریح کرد و افزود: روایت نه تنها در هنر بلکه در مسائل جامعه شناختی، سیاسی و حکومتی نیز حائز اهمیت است. ما هر روز در کشور با مشکلی مواجه هستیم که در نهایت تبدیل به امنیت می شود زیرا حاکمان ما نمی دانند چگونه حکومت کنند، در حالی که حکومت واقعی یعنی گرد هم آوردن مردم.

وی درباره داستان نویسی و داستان نویسی گفت: در دنیای داستان و رمان نویسندگان زیادی وجود دارند و بسیاری زندگی خود را وقف داستان نویسی کرده اند که نمونه های زیادی از آن وجود دارد، اما یک مشکل مهم و ریشه ای وجود دارد. نزدیک می شود، و داستان همین است.»

این پژوهشگر و نویسنده به تشریح فعالیت های خود در مقایسه داستان های ایرانی با داستان های معاصر پرداخت و با بیان اینکه امروز روایت ها را در داستان های ایرانی و ادبیات جهان مقایسه کردم، گفت: فکر می کردم در داستان های معاصر با حکایات و متون روایی ایرانی تفاوت هایی وجود داشته باشد.

نویسنده کتاب هفتم بر شناخت واقعیت فرهنگی تاکید کرد و گفت: کتاب تذکره الاولیاء عطار را که عین واقعیت است را بررسی کردم. از قضا او با ۱۸۰۰ داستان قصه گوترین و ایرانی ترین شخصیت تاریخ است. من کتاب تذکره الاولیاء را یک طرف گذاشتم و طرف مقابل آن کتاب ۱۰۰ سال به تنهایی بود.

رودگر به بررسی خاطرات الاولیاء عطار و شکاف نویسندگان و جامعه اشاره کرد و گفت: در روایت ایرانی باید دید واقعیتی که مردم حتی اگر معجزه باشد چه چیزی را می پذیرند، بنابراین به تحقیق در داستان ادامه دادم. و داستانهایی از قرآن.» بزرگانی چون عطار نسخه ایرانی را از قرآن گرفته اند.

وی گفت: در هیچ داستان قرآنی حقیقتی وجود ندارد، اما همه داستان ها سوررئال هستند.

این نویسنده درباره تفاوت داستان های روایی سنتی ایرانی با داستان های مدرن در مکتب رئالیسم گفت: اساتید رئالیسم جادویی در تعریف این مکتب می گویند رئالیسم جادویی یک روش روایی است و این تعریف حکم می کند که هر ملتی روایت خاص خود را داشته باشد. روش و ایران اسلامی باید دارای صندوق روش روایی منطبق با فرهنگ ایرانی اسلامی باشد.

نویسنده کتاب دخیل هفتم به تشریح عناصر داستان های ایرانی پرداخت و گفت: اولین چیزی که در داستان های ایرانی به وضوح دیده می شود، کاهش عناصر است; اتفاقی که در رمان های معاصر جهان می افتد. چیزی که ضمن آموزش این موضوعات در درس داستان نویسی، زمان و مکان را توصیف نکند و ویژگی مغرضانه ای نداشته باشد.

رودگر با اشاره به اینکه عناصر روایت عرفانی باید به نفع مضمون وحدت و اعتبار عرفانی کاهش یابد، افزود: این واقعه به نفع خارق العاده است، عنصر تضاد موتور حرکتی تاریخ است، چرا؟ هنوز فیلم فاخری در مورد یک قدیس ایرانی و زندگی و شخصیت دینی او نداریم؟به نظر من گره اصلی این موضوع را باید یک محقق باز کند.

وی به تشریح طرح در آثار معاصر پرداخت و افزود: در حکایات عطار، وقتی به قتل حلاج اشاره می شود، محور درگیری نه عشق به دختر و بلکه محور تضاد معجزه و اتفاقات خارق العاده و آنچه در رئالیسم جادویی رخ می دهد. “

وی در پایان گفت: کرامت یک محور جدید درگیری است. در نسخه ایرانی اصل بر کاهش عناصر به نفع مضمون و اعتبار فوق العاده است. البته خارق العاده با داستان های فانتزی متفاوت است.